
धरान: वीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरानको छाताचौक स्थित पुरानो अस्पतालको नामले परिचित सो ठाउँमा धरान स्वास्थ्य चौकी प्रस्तुती गृह सञ्चालनमा छ । उपमहामनगरपालिकाले यस स्थानमा स्वास्थ्य सेवा दिने उद्देश्यले स्वास्थ्य चौकी प्रस्तुती गृह सञ्चालन गरे पनि प्रभावकारी हुन सकेको छैन । प्रतिष्ठानको जग्गामा उपमहानगरपालिकाले सञ्चालन गरेको स्वास्थ्यचौकी प्रभावविहीन बनेको छ ।
विगतमा वीपी प्रतिष्ठानले विरामीको चाप तथा प्रभावकारी एवम् गुणस्तरीय सेवालाई ध्यानमा राखेर सो क्षेत्रमा निकट भविष्यमा सय शैयाको अस्पताल निर्माण गर्ने र तत्काल जेनेरल मेडिसिन र स्त्री रोग सम्बन्धि ओपिडी तथा ल्याव, एक्सरे र अल्ट्रासाउण्ड सुविधासहितको अस्पताल सेवा विस्तार गर्ने योजना अगाडि सारेको थियो । प्रतिष्ठानमा सामान्य विरामी र स्वास्थ्य वीमाका विरामीहरुको चापले गर्दा जटिल प्रकारका विरामीहरुको उपचार प्रभावित हुंदै आइरहेको भन्दै प्रतिष्ठानले सो योजना अगाडि सारेको थियो । तर सो क्षेत्रमा उपमहानगरपालिकाले भौतिक संरचनासँगै सुविधा सम्पन्न नगर अस्पताल बनाउने योजना अगाडि सारे पछि बीपीको योजनालाई थाँति राख्यो ।
उपमहानगरपालिकाले सुविधा सम्पन्न नगर अस्पताल सञ्चालन गर्ने योजना अगाडि सारेपनि अहिलेसम्म त्यो हुन नसक्दा नगर अस्पतालको अवधारणा हावादारी सावित भएको छ । नेपाल स्वास्थ्य वीमा बोर्डले बीमाका लागि नेपाल सरकारले सञ्चालन गरेको अस्पतालाई पहिलो पक्ष र बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई रेफरल सेन्टरको रुपमा लिएपछि भने धरानमा नगर अस्पताल बनाउने दबाब सिर्जना भएको छ ।
अहिले नगर अस्पताल बनाउन धरानका राजनीतिक दल, विभिन्न संघ संस्था, नगर अस्पताल बनाऔ अभियान सञ्चालन गठन गरेर दबाबमुलक कार्यक्रम अगाडि बढाएका छन् ।
नेपालको संविधानमा सबै स्थानीय तहले सुविधा सम्पन्न स्वास्थ्य चौकी संञ्चालनमा उल्लेख छ । नागरिकको स्वास्थ्यलाई मध्यनजर गरी नागरिकले पाउने स्वस्थ्य अधिकारलाई मनन गरी उपमहानगरपालिकाले सञ्चालन गरेको धरान स्वास्थ्य चौकी दशक वितिसक्दा पनि नगर अस्पताल निर्माण हुन सकेको छैन । अहिले बीपीको नाममा भएको जग्गा धरान उपमहानगरपालिकाको नाममा ल्याएर नगर अस्पताल बनाउन मन्त्रालयलाई दबाब दिन थालिएको धरान नगर अस्पतला बनाऔ पहल समितिका सचिव. अनिल काफ्लेले जानकारी दिनुभयो ।
स्थानीय सरकारले आधारभूत स्वास्थ्य चौकी निर्माण गर्नुपर्ने दायित्व हुन्छ । विगत एक दशक वितिसक्दा पनि धरान उपमहानगरपालिका दायित्वबाट पन्छिएको छ । अहिले आएर धरान उपमहानरपालिकाका मेयर हर्कराज राईले स्वास्थ्यमन्त्रालयलाई पत्र पठाएर विगतमा नगरकै जग्गा नगरलाई नै फिर्ता गर्न पत्रकार गरिसक्नु भएको छ ।
पुरानो अस्पताल धरान वडा नं. १ मा पर्छ । बीमा कार्यक्रमका लागि पनि नगर अस्पताल बनाउनै पर्ने भएकोले बीपीको नाममा भएको जग्गा धरान उपमहानगरपालकाको नाममा ल्याएर नगर अस्पताल बनाउने अभियानमा सबै जुट्नुपर्ने नगर अस्पताल बनाऔ पहल समितिका अध्यक्ष एवम १ नं. वडा कार्यालयका वडाध्यक्ष यज्ञमणि आचार्यले बताउनुभयो ।
धरान उपमहानगरपालिकाको स्वास्थ्य चौकी र वर्थिङ सेन्टर सञ्चालनमा रहेपनि सो समेत प्रभावकारी रुपमा सञ्चालनमा छैन । वीपी प्रतिष्ठानको स्वामितवमा रहेको १ विगाह १३ कठ्ठा १४ धुर क्षेत्रफल जग्गा रहेको छ ।
शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता जनताका आधारभूत आवश्यकता परिपूर्ति गर्नकै लागि संघीयतामा स्थानीय सरकारलाई संविधानमै धैरै अधिकार प्रत्याभूत गरिएको छ । उपमहानगरपालिकाले सञ्चालन गरेको स्वास्थ्य चौकीको यस्तो दयनीय अवस्था छ । यसलाई जसरी भएपनि नगर अस्पताल बनाउनुपर्ने अभियानमा सबै जुट्नु पर्ने कुरामा राजनीतिक दल समेत एक जुट छन् । नेकपा माओवादी केन्द्रका नगर इन्चार्ज चोत्लुङले नगर अस्पताल बनाउने अभियानमा धरानेहरु एक जुट हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
धरानमा नगर अस्पताल बनाउने कुरामा उपमहानगरपालिकाले समेत विगतमा कानमा तेल हालेर बसेको थियो । तर स्वास्थ्य वीमा बोर्डले बीमा कार्यक्रममा पहिलो पक्ष नेपाल सरकारले सञ्चालन गरेको स्वास्थ्य केन्द्रलाइ तोकेपछि सबैको ध्यान अहिले धरान नगर अस्पतालमा गएको छ । सबैले नगर अस्पताल बनाउने अभियानमा दबाब सिर्जना गर्दै आइरहेका छन ।